Tuesday, November 01, 2011

छठिके आइ सँझुका अर्घ, नेपाल भारतक बिभिन्न ठाममे मनाओल जाऽ रहल


जनकपुरधाम, कार्तिक १५ मिथिलाञ्चलक पवित्र पावनि छठि विधि विधान सहित नेपाल भारतक बिभिन्न ठाममे मनाओल जाऽ रहल अछि

परिबारक सुख, शान्ति, कल्याण, आ  रोगसँ मुक्ति तथा बिभिन्न मनोकामना पुरा होबक जनबिश्वासक साथ श्रद्धा भक्ति पुर्बक छठि पाबनि मनाओल जाईत अछि।

अहि पावनिके शुरुवात मुख्य रुपसँ २ दिन आगुएस होइतो सझुका अर्घसँशुरु कएल गेल पुजासँ छठिक शोभा बढैत अछि । आइ साँझ डुबैत सूर्यके अर्घ्य दऽ छठि मनाओल जाऽ रहल अछि । आई सौंझका अर्घ दिन डुबैत सुर्यके ठकुवा, भुसबा, केरा,  सहितक मिष्ठानसभके अर्घ देल जाएत तऽ काल्हि उगैत सुर्यके अर्घ देल जाएत ।

मूल पूजा आइ सॉझसँ सुरु होइतो बितल रातिएसँ  श्रद्धालुसबहक पवित्र घाटसबमे जाएके क्रम शुरु भऽ चुकल अछि भिन्सर आठ वजेधरि जनकपुरक गंगासागर, धनुषसागर, अंगराजसर, दशरथ तलाव सहितक पोखरिसबहक घाटसब भरि गेल छल ।

दिवसीय छठि पूजाक चारिम दिन काल्हि भिन्सर गैत सूर्यके अर्घ्य दऽ इ पावनिक मापन हाएत । पावनिके पहिल दिन व्रती महिला पुरुष पवित्र जलाशयम स्नान कऽ अरवा अरवाईन एने छल अहिना काल्हि दिन भरि उपवास रहि सामे मिठासँ बनल खीर पुरीक प्रसाद चढा परिवार सहित खएने छल । जाहिके स्थानीय भाषाम खरना सेहो कहल जाइत अछि खरनाक बाद निराहार रहल व्रतालुसब काल्हि भिन्सर उगल सूर्यके अर्घ्य दऽ छठिके कथा श्रवण कऽ अन्नजल ग्रहण करत ।

'प्रधानमन्त्रीक भारत भ्रमणसँ सम्बन्ध मजबुत'


काठमाडौ, कार्तिक १५ । भारतीय राजदुत जयन्त प्रसाद प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईके भारत भ्रमणसँ दु पक्षीय सम्बन्ध मजबुत बनाबय सहयोग केने बतौलनि अछि ।

भारतीय प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंह नेपालक शान्ति प्रक्रिया आ संविधान निर्माणक कामके निष्कर्षमे पहुँचाबय तथा राष्ट्रिय सहमति निर्माणक लेल सकय जतेक सहयोग करयके आश्वासन देने राजदुत प्रसाद जानकारी देलनि अछि ।

नेपालमे आवश्यक भौतिक पूर्वाधार निर्माणक लेल प्राविधिक अध्ययनसब भऽ रहल जानकारी दैत ओ जल्दिए भारतीय रेल सेवाके पहुँच नेपालके सिमाधरि पहुँचाबयके तयारी भऽ रहल  बतौलनि ।

चीनसँग नेपालक सम्बन्ध केहनो रहत तऽ ओइ सँ भारतसँगके सम्बन्धके कोनो असर नहि परत राजदुत प्रसादक कहब छलनि ।

बिछट्टको छठ पर्व

नेपालमा दसैं र तिहारपछि सामान्यतया मानिसहरू चाडपर्वबाट फुर्सद लिने मनस्थितिमा हुन्छन् । तर नेपालकै सांस्कृतिक प्रदेश मिथिलामा भने तिहारको लगत्तै छठी पर्वको चटारो सुरु हुन्छ । यद्यपि केही दसक अघिसम्म मिथिला क्षेत्रमा मात्र सीमित छठी पर्व आजको दिनमा समस्त हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको एक महत्त्वपूर्ण पर्वको रूपमा स्थापित भइसकेको छ । यतिमात्र नभई मिथिलालाई आ-आफ्नो भूभागमा बाँडेका दुई स्वतन्त्र देश भारत र नेपालको यो राष्ट्रिय पर्वसमेत बनिसकेको छ । खासगरी नेपालको कुरा गर्ने हो भने आजको दिनमा छठी पर्वको नामबाट कुनै पनि नेपाली अनभिज्ञ

छैनन् । सरकारले यस दिनमा सार्वजनिक विदा दिनथालेबाट मात्र नभई राजधानी काठमाडौंमा मिथिलावासीहरूले यो पर्व मनाउन सुरु गर्नुले विशेष भूमिका निर्वाह गरेको छ । विगतमा तराई विकास समाज, तराई सांस्कृतिक प्रतिष्ठान लगायतका संस्थाहरूले गएको दुई दसकदेखि काठमाडौं उपत्यकामा छठी पर्वका लागि सहज वातावरण बनाई आयोजना गर्ने विभिन्न कार्यक्रमले पनि मद्दत पुर्‍यायो । जनयुद्धताका आवागमन कष्टकर हुँदै गएपछि काठमाडौं उपत्यकामा बस्ने मिथिलावासीहरूले राजधानीमै छठी मनाउन थाल्नुले पनि यसको विस्तृतिलाई मलजल गर्‍यो ।

छठी पर्वको प्रारम्भ कहिलेदेखि भएको हो भन्ने कुराको कुनै प्रामाणिक आधार उपलब्ध छैन । साथै छठी परमेश्वरीको भाकल गरिने यस पर्वमा सूर्यलाई किन अर्घ दिइन्छ भन्ने कुरा पनि त्यति स्पष्ट छैन । ब्रह्मवैवर्त पुराणमा सूर्यसँग षष्ठी तिथिको सम्बन्धको उल्लेख छ । षष्ठीबाटै अपभ्रमसित भएर यो छठी हुनगएको कुरा स्पष्ट नै छ । यस पुराणअनुसार प्रकृति देवीले आफूलाई पाँच भागमा बाँडेकी छिन् । ती भागहरू हुन्- दुर्गा, लक्ष्मी, सरस्वती, राधा र सावित्री । प्रकृतिको छैठौं अंश षष्ठीलाई मानिएको छ । षष्ठी देवीको पूजा-आराधनाका विषयमा भविष्य पुराण र ब्रह्मवैवर्त पुराणमा चर्चा गरिएको पाइन्छ । मैथिल महाकवि विद्यापतिकृत वर्षकृत्यमा भने सूर्य षष्ठीको चर्चा प्रतिहार षष्ठीको रूपमा गरिएको

छ । यिनै आधारहरूलाई लिएर छठी पर्वलाई सूर्य षष्ठी तथा प्रतिहार षष्ठीको नामबाट पनि जानिन्छ । यी प्रत्येक नाममा षष्ठी तिथिको प्रधानता छ । तर षष्ठीयुक्त सप्तमी तिथिको यसमा प्रधानता हुन्छ । खासगरी प्रतिहारको अर्थ भोलिपल्टका लागि पूजा भन्ने पनि हुन्छ । प्रतिहार शब्दले षष्ठीलाई गौण गरी सप्तमीलाई मुख्य बनाएको छ । खासगरी सप्तमी तिथिलाई सूर्यको तिथि मानिन्छ । त्यसैले पनि मुख्यतः भोलिपल्ट गरिने पूजाका लागि षष्ठीलाई विशेष महत्त्व दिइएकोले यसमा सूर्य, षष्ठी र सप्तमीको समागम हुन गएको हो ।

यो पर्व मूलतः चारदिने पवित्र अनुष्ठान हो । यसमा चतुर्थी तिथिका दिन स्नान-ध्यानपश्चात पूर्ण सात्विक भोजन गर्ने गरिन्छ, जसलाई अर्वा-अर्वाइन भनिन्छ । पञ्चमीका दिन व्रत बस्नेले एकछाकी व्रत बस्छन् । यसदिन साँझपख सक्खरमा बनाइएको खिर भगवानलाई भोग लगाई स्वयम् व्रतीले पनि त्यही ग्रहण गर्ने गर्छन् । त्यसबेलादेखि सप्तमीको बिहानसम्मका लागि छठीको निराहार व्रत प्रारम्भ हुन्छ । षष्ठीका दिन दिनभरि प्रसादहरू बनाउने काम गरिन्छ । प्रसाद बनाउनमा व्रती स्वयम्को पनि संलग्नता हुन्छ भने उनलाई सघाउनेहरूले पनि पवित्रता र शुद्धताको यथेष्ट ध्यान राख्ने गर्छन् । कतिसम्म भने छठीका लागि भनेपछि बजारमा बेच्न राखिएको वस्तुमा स्वयम् व्यापारीहरूले पनि शुद्धतामा पर्याप्त ध्यान दिने गर्छन् । कतिपय परिवारमा छठीका लागि भनेर दसैंपछि नै माछामासुको प्रवेश वर्जित गर्ने गरिन्छ ।

हालका दिनमा छठी पर्वमा तडकभडक र तामझाम देखिनथाले तापनि वस्तुतः यो ग्रामीण र कृषि पर्व हो । यो पर्व सामान्य आय भएका कृषि क्षेत्रसँग सम्बद्ध जोसुकैले पनि मनाउन सक्छन् । त्यसैले यसलाई वास्तविक अर्थमा भन्ने हो साम्यवादी पर्व भन्न सकिन्छ । यसमा धनी र गरिब बीचको फरक नछुट्टनिुका साथै छुवाछूत, जातीय वा लिङ्गीय विभेद पनि पाइँदैन । यसमा प्रसादका रूपमा चढाइने सामग्रीहरूको संख्या ७० सम्म पुर्‍याउनुपर्ने मान्यता रहेको छ । यस्ता सामग्रीमा मूला, गाँजर, ज्यामिर, बेसार, अदुवा, पिँडालु, सुन्तला, केरा, उखु, नरिवल, सुपारी, पान, गेडागुडी, दही आदि हुन्छन् । कुनै कारणले ७० प्रकारका सामग्रीहरू पुर्‍याउन सकिएन भने गम्हरी भन्ने धानको चामल चढाउँदा पुग्छ । गम्हरीलाई औषधीय गुणयुक्त धान मानिन्छ । गम्हरी लगायत सबै सामग्री एउटा कर्मशील व्यक्तिले आफैं उत्पादन गर्न सक्छन् । त्यसैले यो धनधान्य तथा आर्थिक हैसियत देखाउने नभई कृषिप्रधान क्षेत्रका मानिसको कर्मशीलता प्रदर्शनको पर्व हो । अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा के छ भने यसमा एउटै पोखरीको चारैतिर विभिन्न जातिका व्यक्तिले घाट बनाई आ-आफ्नो पूजा गर्ने गर्छन् । यसप्रकार छुवाछूतबाट यो पर्व मुक्त रहेको छ । यसैगरी मिथिला क्षेत्रका कतिपय इस्लाम, बौद्ध, इसाई धर्मावलम्बीहरूले समेत छठी परमेश्वरीको भाकल गर्ने गर्छन् ।

छठी पर्वको सबैभन्दा आह्लादकारी पक्ष हो- यसको समय, शैली र रमझम । झिसमिसे साँझ अनि मिरमिरे बिहानीमा व्रतालुका साथै घरका सदस्यहरूको लस्कर जलाशयसम्म जाँदा र र्फकंदाको दृश्य अत्यन्तै लोमहर्षक हुने गर्छ । सबैको हातमा पूजाका कुनै न कुनै सामग्री, यी सामग्रीहरूमाथि बलिरहेको दियोले वातावरणलाई उल्लासपूर्ण बनाएको हुन्छ । जलाशय छेउमा लहरै बनाइएका पूजाका घाटहरू, मैथिल ललनाहरूद्वारा घाटैपिच्छे समूह-समूहमा आबद्ध भई छठी परमेश्वरी र सूर्यदेवको आराधनामा गाइने गीतहरू, पोखरीको डिलमा ढोल, पिपहीजस्ता परम्परागत बाजाको सुरम्य वादन, पोखरीभरि पानीमा रुझेर सूर्यलाई अर्घ दिइरहेका व्रतालुहरू, परालको सानो बुजोमाथि बलिरहेको दियो, पोखरीभरि तैरिरहेको दीप समूहले बिछट्ट रोमाञ्च र भक्तिभाव सिर्जना गर्छ ।

छठीलाई आरोग्य र उन्नतिदायक पर्व मानिन्छ । यसमा पुजिने सूर्य र जल दुवै आदिशक्ति हुन् । पुराणमा सूर्यलाई आरोग्यदायक मान्दै आरोग्यं भाष्करादिच्छेत् भनिएको छ । छठी पर्व मनाउनाले आरोग्य र विशेषगरी चर्मरोगहरूबाट मुक्ति पाइन्छ भन्ने जनविश्वास छ । चर्मरोगहरूको कारणमा प्रदूषित पानी पनि एक रहेको परिप्रेक्ष्यमा छठीले जलाशयहरू सफा राख्ने सन्देश दिएको भान हुन्छ । सबै चाडपर्वमा झैं यसबाट पनि सुख-समृद्धि प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ । स्वास्थ्य नै सबैभन्दा ठूलो धन हो भन्ने मान्यताअनुसार यो पनि सही नै हो । छठीले अस्ताउँदो सूर्यको समेत पूजा गरेर मानवीयताको सन्देश पनि दिइरहेको हामी पाउँछौं ।

छठीमा केरा, अदुआ, बेसार, पिँडालु आदि झुप्पावाल कुरा प्रसादका रूपमा चढाइन्छ, जसले सङ्गठनको सन्देश दिन्छ । छठीको मुख्य प्रसाद ठकुआ र भुसवा हो, जसमध्ये ठकुवाको मुटुजस्तो आकृतिलाई प्रेमको प्रतीक मान्न सकिन्छ भने भुसवा (कसार) पिठोका कण-कण एक-आपसमा जोडिएर बनेको ठोस पदार्थ कार्यगत एकताको प्रतीक हुनसक्छ । आज देशको संक्रमणकालमा सम्पूर्ण जनताले केराको काइँयोझैं सामूहिकता देखाउँदै भुसवाको संरचनागत सुदृढतालाई आत्मसात गरी अघि बढ्नुपर्छ । जनतारूपी जलाशयमा उभिएर देशरूपी सूर्यलाई सबैले पूर्ण आस्थाका साथ अर्घ दिने हो भने छठी परमेश्वरीले सम्पूर्ण नेपालीका लागि दाहिने हुनैपर्छ ।

अन्ना देलनि फेर अनशनके धमकी


१५ कातिक भारत । अन्ना हज़ार प्रधानमंत्री मनमोहन सिंहके पत्र लिख कऽ जँ शीतकालीन सत्रमें जनलोकपाल बिल पास नहि भेल तऽ ओ फेउरसँ अनशन पऽ बैसयके चेतावनी देलनि अछि ।

समाजसेवी अन्ना हज़ारे फेउरसँ अनशन पर जाएके बात कहि रहल छथि मुदा ओ अखनो मौन व्रत पर छथि । अन्ना कहलनि जे जँ जनलोकपाल बिल संसदके शीतकालीन सत्रमें पास नहि भेल तऽ ओ फेउरसँ अनशन पर बैसताह । अन्ना इ बात प्रधानमंत्री सहित कांग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी आ कानून मंत्री सलमान खुर्शीदके सेहो पत्र मार्फत जानकारी करौलनि अछि ।

संसदके शीतकालीन सत्र 22 नवंबर सँ शुरू भऽ रहल अछि आ अन्ना चाहैत छथि जे शीतकालीन सत्रमें जनलोकपाल बिल पास भइए जाए ।

अन्ना अपन मौन व्रत तीन-चारि दिनमें तोडय लागल छथि आ ओकर बाद ओ विभिन्न राज्यके भ्रमण पर निकलताह ।

बिहारमें माओवादी केलक १५ गोटेके अपहरण


१५ कातिक बिहार । बिहार राज्यके जमुई ज़िलमें माओवादी १५ गोटेके अपहरण कऽ क लऽ गेल अछि ।

एकटा प्राइवेट कंस्ट्रक्शन कंपनीके मज़दूर कर्मचारीके माओवादी अपहरण कऽ क लऽ गेल बिहार पुलिस जनौलक अछि ।

ज़िलके पुलिस अधीक्षक आरएन सिंहके अनुसार बितल राति क़रीब ५० गोटेके सँख्यामे आएल माओवादीसब एकटा प्राइवेट कंपनीके कार्यालय पऽ आक्रमण कऽ ओ मजदुर आ कर्मचारीसबके अपनेसँगे अपहरण कऽ क जँगलदिस लऽ गेल अछि ।

निरुता सिँह – आब हम देखाबय तयार छी


सर्लाही आ नवलपरासीमे अगिलगि लाखौके क्षति


१५ कातिक सर्लाही । सर्लाहीके मलँगवामे बितलराति एकटा किराना दोकानमे लागल अगिलगिसँ अढाइ लाख बराबरके क्षति पहुँचल अछि ।

कोल्ड स्टोर चौकमे रहल दोकानमे बितलराति करिब १२ बजेदिस अज्ञात समुह लगौने आगिमे परि १० हजार नगद १५ हजारक रिचार्ज कार्ड, फ्रिज आ दोकानमे रहल सम्पुर्ण किरानाके सामानसब जरि कऽ नष्ट भेल पुलिस जनौलक अछि । काठके कटघेरा बला ओ दोकानमे अज्ञात समुह आगि लगौने पिडित पिन्टु साह जानकारी देलनि ।

अहिना कपिलबस्तु ४ के जितपुरमे रहल पौडेल इलेक्ट्रोनिक्समे बितलराति भेल अगिलगिमे करिब ३० लाख बराबरके क्षति पहुँचल अछि । अगिलगिसँ दोकानमे रहल बिद्युतिय समानसब जरि कऽ नष्ट भेल अछि । आगि केना कऽ लागल बिषयमे अनुसन्धान भऽ रहल पुलिस जनौलक अछि ।

दुर्घटनामे एकके मृत्यु


१५ कात्तिक, नवलपरासी । नवलपरासीके रामग्राम नगरपालिकामे बितलराति भेल सवारी दुर्घटनामे एक गोटेके मृत्यु भेल अछि । अन्य १५ गोटे घाइल भेल अछि ।

मृत्यु होबयबलामे जिल्लाके रामग्राम-५ के ४० वर्षक इस्रावती तेली रहल पुलिस जनौलक अछि । महेशपुरसँ परासीदिस जाऽ रहल स १ ज ४८ नम्बरक जिप आ विपरीत दिशसँ आबि रहल लु १ त ७४९७ नम्बरक ट्रयाक्टर आपसमे ठोकरा कऽ दुर्घटना भेल बताओलगेल अछि । दुर्घटनामे गम्भीर घाइल भेल पाँच गोटेके भैरहवा मेडिकल कलेज आ अन्यके परासीस्थित पृथ्वी चन्द्र अस्पतालमे इलाज भऽ रहल जिल्ला प्रहरी कार्यालय नवलपरासी जनौलक अछि ।

ललितपुर सँ तीन दर्जन दलाई समर्थक पक्राउ


१५ कात्तिक, काठमाडौँ । ललितपुरक जावलाखेलमे आइ भिन्सर प्रदर्शनके तयारी कऽ रहल समय ३ दर्जन दलाइ समर्थकके गिरफ्तार कएल गेल महानगरीय प्रहरी परिसर ललितपुरके नायव उपरीक्षक पूजा सिंह जानकारी देलिह अछि ।

गिरफ्तार कएलगेल समर्थकसबके ललितपुर परिसरमे राखलगेल अछि । तिव्वती प्रदर्शनकारी आ समर्थकसबके रोकय चाहिरहल पुलिसबीच भिन्सरेसँ बेर बेर सामान्य झडप सेमत भेल छल । प्रदर्शन नहि करय आग्रह करितो जवर्जस्ती केलासँ अन्त्यमे सामान्य बल प्रयोग कऽ क गिरफ्तार कएलगेल सिंह जानकारी देलिह । नेपाल अपन भूमि चीन विरुद्ध प्रयोग होबय नहि देबयके प्रतिबद्धता जनबैत आएल अछि ।

मिस वर्ल्डमे मिस नेपाल













मिस नेपाल मलिना जोशी अखन लण्डनम छथि । आगामी कात्तिक २० गते होबयबला मिस वर्ल्ड प्रतियोगिताम भाग लेबय लेल ।

बाँकी टटका समाचारसब ( Fresh news )

पसन्द केलन्हि

के कतयसँ कि देख रहल छथि ?

कुन देशसँ देखरहल छथि ?

Flag Counter